Conservering en onderzoek

De ontwikkelde expertise in het museum richt zich in de eerste plaats op het voeren van een preventief beleid. Door te investeren in preventieve conservering kan men complexe en dure restauraties vermijden. Zeker bij hedendaagse kunst kan een anticiperende aandacht vaak schade voorkomen. Deze houding betreft niet enkel de eigen verzameling, maar richt zich tevens op kunstwerken die in het museum geproduceerd werden voor tijdelijke tentoonstellingen. Resten van de productiematerialen worden bijgehouden in het materieel-archief, de zogenaamde kunstenaarsboxen. Bij schade of bij een eventuele aankoop van dit werk zullen bijvoorbeeld afgesneden boorden, resten pigment of vergeten krijtjes als referentiemateriaal dienen voor materiaal-technische analyses of reinigingsproeven.

Een belangrijk uitgangspunt bij restauratiebehandelingen is het aspect van de reversibiliteit, de mogelijkheid tot omkeerbaarheid van bepaalde ingrepen. Om die reden wordt een uitgebreid onderzoek gedaan naar de materialen waarmee een kunstwerk is gemaakt. Het S.M.A.K. beroept zich vaak op natuurwetenschappelijke onderzoeken en op gesprekken met kunstenaars. In relatie tot de originele materialen worden restauratieproducten geselecteerd die nadien verwijderd kunnen worden zonder het origineel te schaden. Zo zal bijvoorbeeld de behandeling van een waterverf schilderij sterk verschillen van de behandeling van een olieverfschilderij. Vanzelfsprekend verlangt ook de omgang met kunststoffen, voedingswaren of gerecupereerde materialen in hedendaagse kunstwerken een specifieke aanpak. In dit kader heeft het S.M.A.K. ervoor geopteerd om een conservatiebibliotheek uit te bouwen.

Elk kunstwerk in de collectie wordt systematisch beschreven en gefotografeerd. Deze conditiebeschrijvingen zijn belangrijk bij bruiklenen en zijn tevens raadpleegbaar voor het internationale veld. Complementair hieraan zijn onderzoeks- en restauratiedossiers; die informatie bevatten voor toekomstige interventies. Kleine en grote restauratieprojecten wisselen elkaar af en zijn afhankelijk van de noden, zowel van het werk op zich, als binnen de programmatie van de collectieopstellingen.